Tranh đồng mới nhận có mùi hắc bao lâu thì hết
Mùi ở tranh đồng mới đến từ đâu
Nhiều nhà mở kiện thấy mùi hắc là lo tranh dùng đồng kém. Thực ra tấm đồng sau khi chạm tay, lên nước dát vàng, khảm tam khí hay hun giả cổ gần như không còn mùi riêng. Mùi mình ngửi thấy là của những lớp bao quanh tấm đồng, và chúng bị giữ lại vì kiện được bọc kín suốt quãng đường từ xưởng Đồng Quỹ tới nhà.
- Sơn và dầu phủ khung gỗ: khung gỗ hương, gụ hay sồi đều được sơn hoặc lau dầu để lên màu và chống ẩm; đây là nguồn mùi lớn nhất, nhất là với khung to bản.
- Lớp phủ bóng bảo vệ mặt đồng: lớp mỏng giúp nước dát vàng, nước hun lâu xỉn; mùi nhẹ hơn sơn khung và bay nhanh hơn.
- Xốp, keo và băng dính trong kiện: xốp chèn, màng bọc, băng dính quấn nhiều vòng có mùi riêng, ở trong thùng kín vài ngày thì ám sang khung.
- Gỗ thùng kiện và vải bọc: nếu đi đường gặp mưa, nồm thì có thể có thêm mùi ẩm của gỗ thùng.
Vì vậy khung đồng thường hết mùi nhanh hơn khung gỗ, và tranh cỡ lớn từ 1m97×1m07 trở lên, khung to bản, thường lâu bay mùi hơn bức 1m27×61.
Mùi nào là bình thường, mùi nào phải báo xưởng
Cách phân biệt đơn giản nhất là theo dõi mùi qua từng ngày sau khi đã mở kiện và để chỗ thoáng. Mùi bình thường giảm dần đều, mùi có vấn đề thì đứng yên hoặc mỗi lúc một khác.
| Mùi ngửi thấy | Thường do đâu | Nên làm gì |
|---|---|---|
| Hắc nhẹ, giống đồ gỗ mới, giảm dần từng ngày | Sơn hoặc dầu khung còn bay hơi | Bình thường, cứ hong thoáng tiếp |
| Mùi nhựa, băng dính, chỉ ngửi thấy sát mặt kiện | Xốp và màng bọc ám sang khung | Bình thường, hết sau vài ngày ra khỏi kiện |
| Mùi dung môi vẫn gắt sau 7 ngày hong thoáng | Lớp sơn khung có thể chưa khô kỹ | Chụp ảnh khung, báo xưởng |
| Mùi ẩm mốc, kèm vết loang trên khung hay vải bọc | Kiện bị ướt hoặc ẩm trên đường | Báo xưởng ngay, đừng treo lên |
| Mùi chua, tanh kim loại rõ rệt | Mặt đồng dính nước hoặc chất lạ | Lau khô bằng khăn mềm, chụp ảnh, báo xưởng |
Khi nhận tranh, nhà mình kiểm hàng rồi mới thanh toán, nên lúc mở kiện cứ ngửi cả khung, mặt sau và vải bọc. Thấy mùi ẩm mốc hay vết nước thì nói luôn lúc đó, có ảnh chụp kèm là dễ xử lý nhất.
Mở kiện và hong thế nào cho nhanh hết mùi
Mùi bay nhanh hay chậm phụ thuộc chủ yếu vào gió và độ ẩm, không phụ thuộc vào việc lau chùi.
- Mở kiện ở hiên hoặc phòng rộng, mở hết cửa; tranh cỡ 1m97×1m07 trở lên nặng khoảng 40–60 kg trở lên, cần hai người nhấc.
- Bỏ hết xốp, màng bọc, băng dính ra khỏi phòng, đừng để đống xốp nằm cạnh tranh.
- Dựng tranh nghiêng vào tường, kê hai thanh gỗ hoặc tấm xốp sạch dưới chân để mặt sau cũng được thoáng.
- Để chỗ có gió nhưng không có nắng chiếu thẳng; nắng gắt làm khung gỗ co ngót và làm nóng mặt đồng.
- Mùa nồm thì đóng cửa những ngày ẩm, bật quạt hoặc chế độ hút ẩm của điều hoà, ngày khô ráo mới mở cửa.
- Đừng trùm nylon hay dựng tranh trong phòng kín cho đỡ bụi; trùm kín là giữ mùi lại.
Bao lâu thì treo lên phòng thờ được
Phòng thờ thường nhỏ, ít gió và hay đóng cửa, nên mùi sơn khung ở đó lâu bay hơn ngoài phòng khách. Cách chắc nhất là hong ở chỗ thoáng cho mùi giảm hẳn rồi mới đưa lên. Các mốc dưới đây là mức chung của nghề.
| Mốc sau khi mở kiện | Thường thấy | Việc nên làm |
|---|---|---|
| Ngày 1–2 | Mùi hắc rõ khi đứng gần | Mở kiện, bỏ đồ chèn, dựng nghiêng chỗ thoáng |
| Ngày 3–7 | Mùi giảm rõ, chỉ ngửi thấy khi ghé sát khung | Có thể treo phòng khách thoáng; phòng thờ thì chờ thêm |
| Tuần thứ 2–3 | Gần như không còn mùi | Treo lên phòng thờ |
| Sau 7 ngày mùi vẫn gắt | Bất thường | Chụp ảnh, nhắn xưởng trước khi treo |
Tranh đặt làm riêng mất khoảng 21–30 ngày, nên khi đặt cho dịp giỗ, dịp lễ hay ngày nhập trạch thì tính lùi thêm ít nhất một tuần để hong. Tranh về sát ngày mà vẫn còn mùi thì có thể treo tạm phòng khách hoặc để chỗ thoáng, qua ngày lễ rồi mới chuyển lên phòng thờ.
Những việc không nên làm cho nhanh hết mùi
Nóng ruột trước ngày lễ, nhiều nhà làm những việc hỏng nước hoàn thiện mà mùi chẳng đi nhanh hơn.
- Xịt nước hoa, xịt khử mùi lên mặt đồng hay khung: hơi nước và tinh dầu đọng lại thành vệt, dễ làm xỉn nước dát vàng và lớp bạc khảm.
- Lau cồn, lau xăng thơm lên khung hay mặt tranh cho bay mùi sơn: có thể làm mờ lớp sơn bóng, loang màu gỗ và ăn vào lớp phủ bảo vệ mặt đồng.
- Đốt hương, đốt trầm liên tục cạnh tranh cho át mùi: khói bám lên mặt đồng sớm, nhất là tranh khảm tam khí có bạc.
- Phơi nắng gắt hay sấy máy sấy, dựng sát lò sưởi: khung gỗ dễ nứt chân chim ở góc, mặt đồng nóng giãn.
- Lau ướt mặt đồng: không giúp gì cho mùi khung, còn để lại vết nước.
Đặt một túi than hoạt tính hay vài bát bã cà phê khô cạnh tranh thì không hại gì, nhưng gió thoáng vẫn là cách làm chính.
Mùi quay lại sau khi đã treo thì xem chỗ nào
Có nhà treo tranh được vài tháng thì thấy mùi lại xuất hiện, nhất là vào mùa nồm. Thường đó là do môi trường quanh tranh đổi. Mùa nồm ẩm làm sơn gỗ và tường hơi ra mùi, phòng đóng kín bật điều hoà cả ngày giữ mùi lại, hương khói đốt nhiều ám vào khung gỗ, hoặc bức tường phía sau vừa sơn lại.
Nếu mặt sau khung có mùi mốc hay vết mốc trắng thì lau khô bằng khăn mềm, để tranh ở chỗ thoáng vài ngày, rồi gửi ảnh cho xưởng xem có cần xử lý lại khung không. Nhà mình còn băn khoăn gì cứ gửi ảnh tranh và góc phòng thờ qua Zalo 0888 688 688, hoặc ghé một trong ba showroom Nam Định, Hà Nội, Hải Phòng để thợ xem trực tiếp.
Hỏi đáp
Mùi hắc của tranh đồng mới có hại không?
Mùi chủ yếu đến từ sơn khung và đồ chèn kiện, giống mùi đồ gỗ mới. Cách làm chung là mở kiện ở chỗ thoáng, hong vài ngày đến khi mùi giảm hẳn rồi mới treo vào phòng kín; nhà có người nhạy cảm với mùi thì nên chờ lâu hơn.
Tranh để trong phòng kín bao lâu thì nên mở ra?
Nên mở kiện và đưa tranh ra chỗ thoáng ngay trong ngày nhận, sau khi đã kiểm hàng. Để trong kiện hay phòng kín càng lâu thì mùi càng ám vào khung và càng lâu bay.
Đặt than hoạt tính cạnh tranh có được không?
Được, đặt túi than hoạt tính hay bã cà phê khô cạnh tranh không hại gì cho mặt đồng hay khung. Nhưng đó chỉ là phụ, gió thoáng mới là thứ làm mùi bay nhanh.
Mùi ám vào khăn phủ bàn thờ thì xử lý sao?
Tháo khăn ra giặt rồi phơi khô, sau đó chờ tranh hết mùi hẳn mới trải khăn lại. Lần sau nên hong tranh ở chỗ khác trước rồi mới đưa lên gian thờ.
Tranh treo đã lâu bỗng có mùi là vì sao?
Thường do mùa nồm, phòng đóng kín, hương khói nhiều hoặc tường phía sau mới sơn. Tháo tranh ra ngửi mặt sau khung và mặt tường để biết mùi từ đâu; thấy mốc ở khung thì chụp ảnh gửi xưởng.