Bảo quản tranh đồng: lau thế nào, tránh gì, khi nào cần phủ lại
Trả lời nhanhTranh đồng đã phủ lớp bảo vệ nên việc bảo quản chỉ là phủi bụi bằng chổi lông mềm mỗi tuần và lau khung. Không lau mặt tranh bằng nước, không dùng chanh, giấm, kem đánh bóng — sẽ bay lớp hun và mờ bạc. Tránh treo nơi nắng chiếu trực tiếp, gần bếp, tường ẩm. Sau 5–10 năm nếu bạc hơi xỉn hoặc lớp phủ ố, mang về xưởng làm lại lớp phủ.
Theo từng nước hoàn thiện
| Nước | Lau thế nào | Tránh |
|---|---|---|
| Dát vàng 9999 | Phủi bụi khô, chổi lông mềm | Không lau nước, không chạm tay vào mặt vàng |
| Khảm tam khí | Phủi bụi khô | Bạc xỉn nhanh nếu nắng trực tiếp; treo có kính là an toàn nhất |
| Hun giả cổ | Khăn khô mềm | Không chanh, giấm, kem đánh đồng — bay màu hun |
| Đồng đỏ mộc | Khăn ẩm vắt khô rồi lau khô lại | Muốn giữ màu tươi: phủ lại lớp bảo vệ mỗi vài năm; muốn lên nước cổ: để tự nhiên |
| Mạ vàng 24K | Phủi bụi khô | Không cọ, không khăn giấy thô |
Ba kẻ thù của tranh đồng
- Nắng chiếu trực tiếp cả ngày: bạc và lớp hun bạc màu, khung gỗ nứt.
- Hơi dầu mỡ, khói bếp, khói hương dày: bám màng, ố lớp phủ. Tranh thờ chịu khói hương thì 3–5 năm lau lại một lần bằng khăn khô kỹ.
- Tường ẩm, nồm: mối mọt khung gỗ, ố mặt sau tấm đồng. Kê đệm cao su cho khung cách tường 5 mm.
Khi nào cần mang về xưởng
Bạc xỉn thành xám đen, lớp phủ ố vàng loang, khung cong làm kính kênh, đèn LED hỏng — đều sửa được tại xưởng: đánh lại bạc, phủ lại lớp bảo vệ, dặm vàng, thay đèn. Tranh của xưởng mang về xưởng làm; tranh nơi khác xưởng vẫn nhận nếu là tranh đồng thật.
Hỏi đáp
Tranh đồng có bị gỉ xanh không?
Đồng để ẩm lâu ngày sẽ lên gỉ xanh, nhưng tranh đã phủ lớp bảo vệ và treo trong nhà khô thì hàng chục năm không sao. Gỉ xanh chỉ xuất hiện khi tranh dựng sát tường ẩm, hoặc treo ngoài hiên.
Có nên đánh bóng tranh đồng đỏ cho sáng?
Không, đánh bóng làm mất nét chạm và lớp phủ; muốn tranh sáng thì đèn rọi đúng góc là đủ.