Tranh đồng dập máy, khắc nền và chạm tay: khác nhau ở đâu, nhìn đâu để biết
Ba cấp làm và thời gian
| Cấp làm | Cách làm | Thời gian (mức thị trường) | Nhận biết |
|---|---|---|---|
| Dập máy (thúc máy) | Tấm đồng mỏng ép qua khuôn thép | Trong ngày | Nét nông, đều, hai bức giống hệt; giá rẻ nhất |
| Khắc nền + chạm tay | Máy CNC khắc nền hoa văn, thợ thúc và chạm mảng chính | 7–10 ngày | Nền đều, mảng chính có tay người; phổ biến nhất hiện nay |
| Chạm thúc tay toàn bộ | Thợ thúc từ mặt sau, chạm nét từ mặt trước bằng đục và búa | 3–8 tuần | Nét sâu nhiều lớp, mỗi bức một tay; hàng kỹ, hàng đặt riêng |
Thời gian trên là mức chung của nghề, để anh chị so sánh; thời gian cụ thể cho từng mẫu xưởng báo khi nhận đơn, có tính cả công dát vàng, khảm và đóng khung.
Nhìn đâu để biết hàng chạm tay
- Mặt sau tấm đồng: chạm tay để lại vết thúc lồi lõm đúng theo hình mặt trước; dập máy phẳng, chỉ có vết khuôn đều.
- Bờm ngựa, đuôi công, lông hạc: chạm tay có từng sợi, từng mắt lông sâu khác nhau; dập máy các sợi đều nhau và nông.
- Chữ: chạm tay nét chữ có độ dày mỏng như bút lông, cạnh chữ dựng đứng; dập máy cạnh chữ dốc thoải.
- Hai bức cùng mẫu đặt cạnh nhau: chạm tay bao giờ cũng khác nhau vài chi tiết nhỏ; dập máy giống nhau từng vết.
- Độ dày tấm đồng: hàng chạm tay dùng tấm dày hơn để chịu thúc, gõ vào nghe tiếng đục; tấm mỏng nghe tiếng thanh và rung.
Ở showroom, anh chị có thể nhìn tận mắt mặt sau của tranh đang treo và gõ thử; xưởng không ngại vì đó là cách so đơn giản nhất.
Vì sao cùng một tích mà chênh nhau nhiều lần
Bốn thứ quyết định công của một bức tranh đồng: cấp làm (dập, khắc nền hay chạm tay), nước hoàn thiện (mộc, hun, dát vàng, khảm tam khí), khung (gỗ thường, gỗ hương – gụ, khung đục chạm, đèn LED) và cỡ. Một bức Mã đáo 1m2 × 2m3 dập máy, hun màu, khung gỗ thường và một bức cùng cỡ chạm tay khảm tam khí khung sồi Nga đục chạm là hai món hàng khác nhau hoàn toàn, dù ảnh trên mạng trông na ná.
Khi hỏi báo giá ở bất kỳ đâu, anh chị hỏi đủ bốn thứ đó rồi mới so; xưởng ghi rõ bốn mục này trên phiếu báo giá.
Xưởng Đệ Nhất Đỉnh làm cấp nào
Xưởng Đồng Quỹ làm hai cấp: khắc nền kết hợp chạm tay cho các mẫu phổ thông và chạm thúc tay toàn bộ cho hàng kỹ, hàng đặt riêng (các mẫu ghi “hàng kỹ”, “làm riêng” trên trang mẫu). Mọi mẫu đều đóng khung tại xưởng gỗ riêng và dát vàng, khảm tại chỗ, nên anh chị có thể đến xem từng công đoạn.
Hỏi đáp
Tranh dập máy có đáng mua không?
Có nếu mục đích là trang trí nhanh, ngân sách vừa phải và treo nơi ít nhìn gần. Với tranh phòng khách chính, tranh tặng, tranh thờ thì nên chọn tối thiểu cấp khắc nền + chạm tay.
Chạm tay có bị lỗi nét không?
Có thể có nét chạm không đều — đó là dấu tay người, khác với vết xước hay lỗi thúc thủng. Xưởng kiểm từng bức trước khi dát vàng; lỗi thủng, nứt là lỗi kỹ thuật, không giao.