Tranh đồng hun giả cổ màu chỗ đậm chỗ nhạt có phải lỗi không

Hun giả cổ làm thế nào mà màu không đều

Tại xưởng Đồng Quỹ, một bức tranh hun giả cổ đi qua ba bước sau khi chạm xong. Thợ nung nhẹ mặt đồng rồi phủ dung dịch tạo màu, lá đồng chuyển từ đỏ hồng sang nâu rồi nâu đen; tiếp đó dùng bàn chải và vải mài để đánh sáng phần hoa văn nổi cao nhất, làm lộ lại ánh đồng; cuối cùng phủ một lớp bảo vệ mỏng. Cả ba bước đều làm bằng tay trên mặt đồng chỉ dày quanh 1 ly, nên nhiệt và dung dịch không thể phủ đều tuyệt đối như sơn phun.

• Chỗ hoa văn nổi cao được đánh sáng nhiều hơn nên ánh đồng vàng đỏ, chỗ lõm sâu bàn chải không tới nên giữ màu gần đen.
• Mảng nền phẳng rộng, ví dụ nền trời trong tranh Vinh hoa phú quý hay nền nước tranh Thuận buồm xuôi gió, thường loang mây vì dung dịch chảy và khô không cùng lúc.
• Hai bức cùng mẫu, cùng ngày làm vẫn khác nhau vài tông vì tay hun, nhiệt độ và độ ẩm xưởng hôm đó khác nhau.

Vì thế màu đậm nhạt không đều là dấu hiệu của tranh hun tay, không phải khuyết tật. Tranh dập máy sơn giả cổ mới đều màu tăm tắp.

Sáu vết thường gặp và vết nào là lỗi

Bảng dưới gom các vết khách hay hỏi xưởng nhất trong tháng đầu treo tranh. Cột cuối là việc nên làm, không cần tự xử lý tại nhà.

Cách nhìn nhanh: vết bình thường luôn có ranh giới mờ và đi theo hình khối của hoa văn; vết lỗi có ranh giới sắc, hình dạng không liên quan đến hoa văn, hoặc thay đổi nhanh trong vài tuần.

Màu tranh đổi thế nào trong 6 tháng đầu treo

Lớp hun là lớp oxit đồng có kiểm soát, nên sau khi rời xưởng nó vẫn tiếp tục phản ứng chậm với không khí. Mức chung của nghề là màu trầm xuống rõ nhất trong 3–6 tháng đầu rồi gần như đứng lại, khách hay tả là tranh trông cũ hơn và ấm hơn so với ngày nhận.

• Tháng 1–2: phần hoa văn đánh sáng hơi tối lại, độ tương phản sáng tối giảm chừng một phần ba so với ngày nhận.
• Tháng 3–6: mảng nền loang mây đều dần, những chỗ nhạt sẫm lên bắt kịp chỗ đậm.
• Sau 6 tháng: màu ổn định, chỉ thay đổi chậm theo mùa; phòng thờ thắp hương nhiều thì trầm nhanh hơn phòng khách máy lạnh.

Vì vậy hai bức treo ở hai phòng khác nhau trong cùng nhà, sau một năm có thể chênh tông màu, đó không phải lỗi của bức nào.

Vì sao không nên tự đánh bóng chỗ nhạt

Nhiều khách thấy một góc nhạt hơn liền lấy kem đánh đồng hoặc chanh muối chà cho sáng đều. Việc này làm hỏng hai lớp cùng lúc: lớp hun bị mài mất, lộ đồng đỏ tươi sáng hơn hẳn phần còn lại, và lớp bảo vệ mỏng bên ngoài bị bóc nên chỗ đó xanh nhanh nhất chỉ sau vài tuần. Vết tự đánh bóng khó dặm lại tại nhà, thường phải hun lại cả mảng nền ở xưởng.

• Chỉ lau bằng khăn cotton khô hoặc chổi lông mềm, 2–4 tuần một lần.
• Không dùng khăn ướt, nước rửa chén, chanh, giấm, kem đánh kim loại, dung dịch lau kính.
• Không xịt dầu bóng hay sáp lên tranh, dầu giữ bụi và làm nền loang bẩn.
• Tranh treo gần bếp hoặc ban thờ khói hương nhiều thì lau thường hơn, vẫn chỉ lau khô.

Khi nào nên gửi ảnh cho xưởng

Xưởng nhìn ảnh phân biệt được vết hun tay và vết lỗi khá chắc, với điều kiện ảnh chụp đúng. Chụp ban ngày cạnh cửa sổ, không bật đèn vàng, một ảnh toàn bộ tranh và một ảnh cận chỗ nghi ngờ đặt cạnh đồng xu hoặc thước để có kích thước; chụp thêm một ảnh nghiêng 45 độ để thấy độ nổi của hoa văn. Ba ảnh này gửi qua Zalo 0888 688 688 là đủ.

Khách mua tại Đệ Nhất Đỉnh kiểm hàng xong mới thanh toán, nên chỗ nghi ngờ tốt nhất là soi ngay lúc mở kiện, dưới ánh sáng ban ngày, trước khi ký nhận. Tranh đang treo mà thấy vết lạ, cứ để nguyên và gửi ảnh, xưởng tư vấn trong ngày; ba showroom Nam Định, Hà Nội, Hải Phòng đều có tranh hun giả cổ treo lâu năm để anh chị đối chiếu tận mắt.

Hỏi đáp