Ý nghĩa hoa văn trên đỉnh đồng: song long, tứ linh, ngũ phúc và các tích chạm thường gặp

Vì sao hoa văn quan trọng

Trên ban thờ, đỉnh đồng là món trung tâm, và tích chạm trên thân đỉnh chính là lời gửi gắm của gia chủ. Người xưa không chạm cho vui mắt; mỗi con vật, mỗi loài hoa đều là một biểu tượng có nghĩa. Chọn đỉnh vì thế nên biết mình đang thỉnh về lời chúc gì cho nhà mình.

Dưới đây là những dòng hoa văn xưởng làm nhiều nhất, kèm ý nghĩa theo cách hiểu truyền thống miền Bắc. Đây là kiến thức để anh chị chọn cho hợp, không phải luật bắt buộc.

Song long chầu nguyệt

Song long là đôi rồng chầu vào mặt nguyệt ở giữa thân đỉnh. Rồng là linh vật đứng đầu tứ linh, tượng trưng cho quyền uy, sự cao quý và sức mạnh che chở; hai rồng chầu nguyệt thể hiện sự quy tụ, hướng về điều sáng. Đây là tích chạm phổ biến và được ưa chuộng nhất cho ban thờ gia tiên, hợp với hầu hết các gia đình.

Tứ linh: long, ly, quy, phượng

Tứ linh gồm bốn linh vật: long (rồng) uy quyền, ly (lân) trấn giữ điều lành và hoá giải hung khí, quy (rùa) trường tồn bền vững, phượng (chim phượng) cao quý và điềm thịnh vượng. Bộ đỉnh chạm tứ linh mang đủ bốn lời chúc, thường được chọn cho nhà thờ họ, từ đường hoặc gia đình muốn một bộ đủ đầy ý nghĩa. Dòng Phụng Gia Tiên của xưởng lấy tứ linh làm chủ đạo.

Ngũ phúc và các tích cầu phúc

Ngũ phúc là năm điều phúc theo quan niệm xưa: thọ (sống lâu), phú (giàu có), khang ninh (mạnh khoẻ, bình an), du hảo đức (đức hạnh), khảo chung mệnh (trọn vẹn cuối đời). Nhiều bộ đỉnh lấy chữ ngũ phúc hoặc hình năm con dơi (chữ phúc đồng âm với dơi) làm hoa văn, gửi lời chúc gia đình đủ đầy cả năm điều. Dòng Ngũ Phúc Lâm Môn của xưởng đi theo ý này — năm phúc vào nhà.

Phượng, hạc và rùa

Trong bộ ngũ sự, ngoài đỉnh còn có đôi hạc đứng trên lưng rùa. Hạc là biểu tượng của sự thanh cao và trường thọ, rùa là sự bền vững, trường tồn; hạc đứng trên lưng rùa nghĩa là cái cao quý được nâng đỡ bởi cái bền vững — một lời chúc gia đình trường thọ, vững bền. Vì thế đôi hạc luôn đi cùng đỉnh, không nên tách rời.

Chim phượng thường xuất hiện cùng rồng (long – phượng) cho bộ đôi âm dương hoà hợp, hoặc trong tứ linh. Phượng tượng trưng cho vẻ đẹp, sự cao quý và điềm lành, hợp với mong ước gia đạo hoà thuận, con cháu hiển đạt.

Hoa sòi, sen và hoa văn nền

Bên cạnh linh vật, thân đỉnh và chân đỉnh còn chạm các dải hoa văn nền: hoa sòi (một loại dây lá cách điệu) mềm mại, hoa sen thanh khiết nhà Phật, dơi ngậm tiền cho phúc – lộc, hồi văn (chữ vạn nối nhau) cho sự trường cửu. Dòng Hoa Sòi của xưởng lấy dải hoa sòi làm chủ đạo, nhẹ nhàng, hợp gian thờ hiện đại. Những hoa văn nền này làm nền cho tích chính, giúp thân đỉnh không bị trống.

Chọn tích chạm hợp gia đình

Nếu chưa biết chọn tích nào, cứ theo hướng này: gia đình phổ thông chọn song long chầu nguyệt — đẹp, hợp mọi nhà. Nhà thờ họ, từ đường chọn tứ linh hoặc Thất Lân cho bề thế. Nhà mong phúc lộc đủ đầy chọn ngũ phúc. Nhà ưa nhẹ nhàng, gian thờ hiện đại chọn hoa sòi hoặc sen. Quan trọng là anh chị hiểu ý nghĩa và thấy hợp với gia đình mình.

Muốn xem tận mắt các tích chạm trên từng dòng, anh chị ghé một trong ba showroom, hoặc nhắn Zalo 0888 688 688 để xưởng gửi ảnh và video cận cảnh từng hoa văn.