Hạc thờ & đồ thờ lẻ›
Đèn thờ · lư xông trầm›
Ngai thờ & bài vị›
Hoành phi câu đối›
Tượng đồng phong thủy›
Tranh đồng›
Chuông & chiêng›Làng đúc đồng, và một cái xưởng 5.000 m².
Đồng Quỹ đúc đồng từ trước khi có điện. Năm mươi năm nghề truyền trong làng bằng tay, không bằng sách. Đệ Nhất Đỉnh giữ phần tay ấy — chạm, gọt, đánh bóng vẫn là thợ làm — và đưa vào phần còn lại những thứ nghề truyền thống thiếu: sổ mẻ đúc, mẫu chuẩn, kiểm cuối trước khi đóng gói.
“Máy làm được phần đều tay. Phần có hồn thì vẫn phải là người.”
Chín bước ra một chiếc đỉnh.
Từ vỏ cát tút đến chiếc đỉnh đứng trên ban thờ là 21 đến 30 ngày, tuỳ cỡ và lớp hoàn thiện. Các bước dưới đây đi tuần tự, không bước nào rút ngắn được.
Chọn và phân loại cát tút
Loại vỏ đạn theo hợp kim. Vỏ lẫn thép hoặc mạ bị loại ngay từ sân tập kết.
Nấu và cân hợp kim
Lò nấu trên 1.000°C. Tỉ lệ đồng – kẽm được cân theo từng mẻ và ghi vào sổ.
Tạo mẫu
Mẫu sáp hoặc mẫu gỗ theo bản vẽ tỉ lệ. Đây là nơi hoa văn được quyết định.
Làm khuôn đất
Đất sét trộn trấu, phơi và nung. Khuôn hỏng là hỏng cả mẻ nên bước này chậm nhất.
Rót đồng
Rót một mạch, không ngắt. Cả hệ vào cùng một mẻ để nước đồng đồng nhất.
Phá khuôn, cắt ba via
Để nguội tự nhiên. Nguội ép sẽ gây nứt tế vi không nhìn thấy bằng mắt.
Chạm và gọt
Thợ chạm làm tay từng đường. Một chiếc đỉnh 60cm mất 5–7 ngày chạm.
Hoàn thiện bề mặt
Hun giả cổ, khảm tam khí, khảm ngũ sắc, mạ bạc, dát vàng 24k hoặc men pháp lam.
Kiểm cuối & dập logo
Soi rỗ, gõ nghe tiếng, cân đối xứng. Đạt thì dập logo Đệ Nhất Đỉnh và ghi số mẻ vào phiếu bảo chứng.
Đồng Quỹ — một làng sống bằng lửa và đồng.
Đồng Quỹ (huyện Nam Trực, Nam Định) là một trong những làng đúc đồng lâu đời của đồng bằng Bắc Bộ. Nghề ở đây không dạy trong trường: con học cha, thợ trẻ học thợ già, bằng cách đứng bên lò và làm.
Điều làng nghề cho chúng tôi là đôi tay — người chạm biết nhìn thớ đồng, người hun biết canh lửa, người kiểm gõ một tiếng là biết bên trong có rỗ hay không. Điều Đệ Nhất Đỉnh thêm vào là kỷ luật của một xưởng: mỗi mẻ có sổ, mỗi sản phẩm có số, mỗi khâu có người ký tên. Nhờ vậy đồ làm tay vẫn đều chất lượng, mà vẫn giữ được cái hồn mà máy không làm nổi.
Vì sao xưởng chọn đồng cát tút
Cát tút là đồng thau luyện từ vỏ đạn quân sự — hợp kim được tính toán để chịu áp suất và nhiệt độ cực cao, nên đặc, ít bọt khí, gần như không rỗ. Chạm lên nó hoa văn sắc nét; gõ vào tiếng đanh và ngân; đánh bóng, mặt đồng ánh lên sắc xanh đặc trưng mà không lớp mạ nào giả được. Với đồ thờ dùng đời này sang đời khác, đó là chất đồng đáng chọn. Những dòng cần sắc đỏ trầm để khảm ngũ sắc thì xưởng dùng đồng đỏ nguyên chất.
Một mẻ đúc tại xưởng Đồng Quỹ.
Video từ kênh chính thức: chuẩn bị khuôn, nấu đồng và rót — những bước quyết định một chiếc đỉnh đẹp.
Một mẻ đúc đẹp bắt đầu từ khâu chuẩn bị khuôn, lửa và chất đồng