Bàn thờ hai tầng, ba cấp: mỗi tầng đặt gì, đo tầng nào để chọn đỉnh

Trả lời nhanh

Bộ đỉnh luôn đặt ở tầng dưới — tầng rộng và sâu nhất — nên số đo dùng để chọn cỡ đỉnh là bề rộng của tầng dưới, không phải tầng trên. Khoảng hở thì tuỳ vị trí đỉnh: nếu đỉnh đứng ở phần tầng dưới nhô ra phía trước tầng trên thì đo lên trần như bàn thờ thường; nếu đỉnh nằm lọt dưới tầng trên thì đo lên đáy tầng trên, khoảng này thường chỉ 35 đến 50cm nên phần lớn phải dùng bộ tam sự hoặc hạ một cỡ đỉnh. Tầng trên chỉ đặt ngai thờ, bài vị, ảnh thờ — đồ nhẹ.

Hai tầng và ba cấp khác nhau ở đâu

Cùng một ý — chia ban thờ thành các mặt cao thấp khác nhau để lớp trong cao hơn lớp ngoài — nhưng cách đóng khác nhau nên cách đo cũng khác:

• Bàn thờ hai tầng: một mặt chính rộng ở dưới, phía sau có thêm một mặt nhỏ cao hơn 15 đến 25cm, thường nông chỉ 20 đến 30cm, để đặt ngai hoặc ảnh thờ. Bộ đỉnh và bát hương đều ở mặt dưới.
• Bàn thờ ba cấp: ba mặt bậc thang từ trong ra ngoài, mỗi bậc cao hơn bậc trước 8 đến 15cm. Cấp trong cùng đặt ngai và bài vị, cấp giữa đặt ảnh thờ và có khi cả bộ đỉnh, cấp ngoài đặt bát hương và đồ dâng lễ.
• Tủ thờ có khám: khám là một hộp gỗ có mái đặt trên mặt tủ, trong khám đặt ngai. Đỉnh đặt trước khám. Đây là trường hợp khoảng hở phía trên đỉnh chật nhất.

Nhìn chung: tầng càng cao thì càng nông và càng ít chịu lực. Đó là lý do bộ đỉnh — món nặng nhất — luôn ở mặt dưới.

Đo bề rộng tầng nào

Đo tầng đặt bộ đỉnh, tức tầng dưới với bàn thờ hai tầng và thường là cấp giữa hoặc cấp ngoài với bàn thờ ba cấp. Lấy bề rộng phủ bì của đúng mặt đó rồi chọn cỡ như bàn thờ thường: cả bộ chiếm 70 đến 85% bề rộng mặt, hai bên còn chỗ cho lọ hoa và ống hương.

Bề sâu cũng đo ở tầng đó. Với bàn thờ hai tầng, bề sâu mặt dưới đã bị tầng trên chiếm mất 20 đến 30cm phía trong, nên bộ đỉnh chỉ còn phần trước để đứng — mặt dưới sâu 61cm mà tầng trên ăn mất 25cm thì bộ đỉnh chỉ có 36cm, gần như chắc chắn phải bỏ đôi hạc.

Khoảng hở đo lên đâu

Đây là chỗ khách hay đo sai. Đứng nhìn thẳng vào ban thờ và hỏi: chỗ định đặt đỉnh có nằm dưới tầng trên không?

• Không nằm dưới — đỉnh đứng ở phần mặt dưới nhô ra phía trước: đo khoảng hở lên trần, hoặc lên đáy tủ treo nếu có. Tính cỡ như bàn thờ thường.
• Nằm dưới tầng trên hoặc trong khám: đo từ mặt đặt đỉnh lên đáy tầng trên. Đây là con số quyết định.

Bảng đã tính sẵn phần chừa 15cm cho khói hương và tay lau chùi, và phần hạc cao hơn đỉnh 5 đến 7cm ở những dòng có hạc.

Mỗi tầng đặt gì — theo cách xưởng vẫn bày

Không có quy định cứng, nhưng cách bày dưới đây là cách phổ biến ở đồng bằng Bắc Bộ và cũng là cách cân về hình khối, vì đồ cao nằm trong, đồ thấp nằm ngoài:

• Tầng trên cùng, hoặc trong khám: ngai thờ, bài vị, ảnh thờ. Chỉ đặt đồ nhẹ vì mặt này nông và mỏng.
• Tầng đặt bộ đỉnh: đỉnh chính giữa, đôi hạc hai bên, đôi nến ngoài cùng. Với ba cấp thì đây thường là cấp giữa.
• Tầng ngoài cùng: bát hương ở giữa, mâm bồng và đài nước phía trước, lọ hoa và ống hương hai bên. Ba bát hương thì bát giữa lớn hơn hai bát bên một cỡ.

Đừng đặt đỉnh lên tầng trên cho cao. Tầng trên của phần lớn tủ thờ chỉ là tấm ván 1,5 đến 2cm gác trên hai thanh đứng, chịu được ngai gỗ và ảnh, không chịu được 16 đến 18kg của chiếc đỉnh 65.

Đo xong gửi gì cho xưởng

Ba số: bề rộng tầng đặt đỉnh, bề sâu phần trống của tầng đó (đã trừ phần tầng trên ăn vào), và khoảng hở từ mặt đó lên đáy tầng trên hoặc lên trần. Kèm một tấm ảnh chụp thẳng cả ban thờ để xưởng thấy đỉnh sẽ đứng dưới tầng trên hay đứng ở phần nhô ra. Gửi qua Zalo 0888 688 688, xưởng nói luôn nên đặt tam sự hay ngũ sự, cỡ nào.