Tranh đồng treo một thời gian bị nghiêng lệch có sao không?
Vì sao tranh đồng hay lệch sau vài tuần treo?
Tấm đồng chạm tay tại xưởng Đồng Quỹ cộng với khung gỗ hương, gụ hay sồi làm bức tranh nặng hơn nhiều so với tranh vẽ cùng cỡ. Trọng lượng đó đè liên tục lên một hai điểm treo, nên trong vài tuần đầu mọi chi tiết đều "ngồi" xuống một chút. Lệch sau khi treo vì thế thường không phải do tranh hỏng mà do hệ móc và tường đang ổn định dần.
- Dây treo hoặc dây thép bện giãn ra 1–3 mm khi chịu tải lâu, nhất là dây mới.
- Vít nở lún sâu thêm vào lỗ khoan, rõ nhất ở tường gạch lỗ và tường mới trát.
- Khung gỗ co ngót hoặc nở theo mùa nồm, mùa hanh, làm điểm tựa xê dịch.
- Lau chùi, quét bụi hay chạm tay vào một góc khung đẩy tranh trượt trên móc.
- Rung từ cửa đóng mạnh, xe tải chạy qua hay máy khoan nhà bên cạnh.
Bốn nguyên nhân đầu gần như bức nào cũng gặp. Điều cần phân biệt là tranh lệch rồi đứng yên, hay lệch rồi tiếp tục tụt.
Lệch thế nào là bình thường, thế nào phải hạ tranh ngay?
Đứng cách tranh 2–3 m nhìn thẳng, rồi đặt thước nivô lên cạnh trên khung để đo. Đối chiếu với bảng dưới đây trước khi quyết định tự chỉnh hay gọi người.
| Dấu hiệu | Mức | Việc nên làm |
|---|---|---|
| Lệch đều 2–5 mm, chỉnh xong đứng yên nhiều tuần | Bình thường | Tự chỉnh, ghi ngày để theo dõi |
| Một góc tụt thêm sau mỗi lần chỉnh | Cần xử lý | Hạ tranh, kiểm móc và vít phía góc đó |
| Tường quanh vít nứt chân chim, rơi bột vữa | Nguy hiểm | Hạ tranh ngay, không chờ |
| Khung tách khỏi mặt đồng, hở mép | Cần xử lý | Hạ tranh, báo xưởng gửi ảnh |
| Nghe tiếng kêu lạo xạo khi chạm vào khung | Nguy hiểm | Không lay thêm, hạ tranh bằng hai người |
| Móc treo cong hoặc dây sờn sợi | Nguy hiểm | Thay móc, thay dây trước khi treo lại |
Bức càng nặng thì ngưỡng an toàn càng hẹp: lệch 5 mm ở tranh 15 kg chỉ là chuyện thẩm mỹ, nhưng một góc tụt dần ở tranh 60 kg là dấu điểm treo đang chịu quá sức.
Tự chỉnh tranh lệch thế nào cho an toàn?
Với kiểu lệch đều và đứng yên, gia chủ tự chỉnh được, miễn là làm đúng thứ tự và không làm một mình với tranh từ 20 kg trở lên.
- Gọi thêm một người; mỗi người đỡ một cạnh dưới của khung, không kéo một góc.
- Nâng nhẹ cả bức lên 1–2 cm cho nhả tải khỏi móc rồi mới dịch.
- Đặt thước nivô trên cạnh trên khung, chỉnh tới khi bọt khí vào giữa.
- Hạ tranh từ từ, buông tay sau cùng và quan sát thêm 1–2 phút.
- Ghi ngày chỉnh vào điện thoại; lệch lại trong vòng một tuần thì đó không còn là lệch bình thường.
Không chèn giấy, xốp hay đũa vào sau khung để kê cho thẳng. Cách này che mất dấu hiệu móc đang tụt và làm tranh dễ trượt hơn khi có rung.
Tranh trên 40 kg nên treo và kiểm vít thế nào?
Từ khổ 1m97×1m07 trở lên, tranh thường nặng 40–60 kg, khổ 2m62×1m55 và 3m21×1m76 lên tới 70–90 kg. Ở mức này, một móc giữa là không đủ.
| Khổ phủ bì | Cân nặng (mức chung) | Cách treo nên dùng | Kiểm vít |
|---|---|---|---|
| 1m27×61 – 1m55×81 | 12–18 kg | 1–2 móc, dây treo | Mỗi năm một lần |
| 1m76×89 | 20–30 kg | 2 móc cách đều | Mỗi năm một lần |
| 1m97×1m07 – 2m31×1m27 | 40–60 kg | 2 điểm cố định hoặc thanh ray | 6 tháng một lần |
| 2m62×1m55 – 3m21×1m76 | 70–90 kg | Thanh ray hoặc giá đỡ chân, thợ lắp | 6 tháng một lần |
Chọn vít và tắc kê theo tải ghi trên vỏ hộp, chọn dư ra so với cân nặng tranh. Khi kiểm, chỉ cần nhìn mép tường quanh vít, sờ xem móc có lỏng không và đặt lại thước nivô.
Lệch do tường khác lệch do móc ở chỗ nào?
Cùng là tranh lệch nhưng cách sửa khác hẳn, nên đáng bỏ hai phút xem kỹ trước khi chỉnh. Lệch do móc thường đều và đứng yên sau khi chỉnh: dây giãn, móc xoay nhẹ, khung trượt trên móc. Lệch do tường thì tụt dần, hay kèm vết nứt mảnh hình chân chim quanh vít hoặc bột vữa rơi trên mặt bàn thờ, mặt kệ phía dưới.
Tường gạch lỗ, tường thạch cao và tường mới trát dưới vài tháng là ba loại dễ gặp lệch do tường nhất. Với tường thạch cao, tranh nặng phải bắt vào khung xương hoặc dùng loại tắc kê riêng; chi tiết tải trọng xem bài tranh đồng nặng bao nhiêu và tường thạch cao. Tường mới trát nên chờ khô hẳn rồi mới khoan lại ở vị trí khác, tránh khoan đè lên lỗ cũ đã toác.
Khi nào nên gọi xưởng hoặc thợ đến?
Gọi người khi tranh từ 40 kg trở lên cần hạ xuống, khi tường đã nứt quanh vít, khi khung tách khỏi mặt đồng, hoặc khi đã tự chỉnh hai lần mà tranh vẫn lệch lại. Đừng cố treo lại bằng móc cũ trên lỗ khoan cũ.
Trước khi gọi, chụp ba ảnh: toàn bức tranh có thước nivô đặt trên khung, cận cảnh móc và tường quanh vít, mặt sau góc khung nếu nhìn được. Gửi qua Zalo 0888 688 688 kèm khổ tranh và loại tường để xưởng Đệ Nhất Đỉnh xem trước, hoặc mang ảnh tới một trong ba showroom Nam Định, Hà Nội, Hải Phòng để được tư vấn cách treo lại cho chắc.
Hỏi đáp
Tranh đồng lệch bao nhiêu mi-li-mét thì cần chỉnh?
Mắt thường bắt đầu thấy lệch ở mức 3–5 mm trên cạnh dài. Dưới mức đó chỉ cần theo dõi; từ mức đó trở lên thì chỉnh lại bằng thước nivô. Quan trọng hơn con số là tranh có đứng yên sau khi chỉnh hay không.
Treo dây hay treo móc cố định thì ít lệch hơn?
Móc cố định hai điểm hoặc thanh ray ít lệch hơn hẳn vì tranh không đung đưa trên một sợi dây. Dây treo một điểm tiện chỉnh nhưng hợp với tranh nhỏ dưới 20 kg.
Vít nở nhựa có treo được tranh đồng 30 kg không?
Tuỳ loại vít và loại tường. Hãy đọc tải ghi trên vỏ hộp, chọn dư ra so với cân nặng tranh, dùng ít nhất hai điểm treo; tường gạch lỗ hay thạch cao thì cần loại tắc kê riêng.
Lau tranh có làm tranh bị lệch không?
Có, nếu lau mạnh tay hoặc tì vào một góc. Lau bằng khăn mềm khô, một tay đỡ nhẹ khung phía đối diện, lau xong đặt lại thước nivô kiểm tra.
Tranh treo lệch có ảnh hưởng phong thuỷ không?
Mỗi người có quan niệm riêng. Về mặt kỹ thuật, tranh lệch là dấu để kiểm tra móc và tường; cứ chỉnh thẳng và treo chắc là yên tâm.