Kích thước tranh đồng theo mảng tường và thước Lỗ Ban
Đo mảng tường trước, chọn tranh sau
Sai lầm hay gặp nhất là chọn cỡ theo ảnh trên mạng rồi về treo thấy lọt thỏm hoặc choán hết tường. Cách làm đúng: đo bề rộng mảng tường trống — tính từ mép cửa, mép tủ hoặc góc tường bên này sang bên kia — rồi lấy hai phần ba đến ba phần tư con số đó làm bề rộng tranh (đo cả khung).
- Tường trống 2,4 m → tranh rộng 1,6–1,8 m → cỡ 1m55 × 81 hoặc 1m76 × 89.
- Tường trống 3 m → tranh rộng 2–2,25 m → cỡ 1m97 × 1m07.
- Tường trống 4 m → tranh rộng 2,7–3 m → cỡ 2m62 × 1m55 hoặc 2m31 × 1m27 nếu trần thấp.
- Treo trên sofa, tủ kệ: lấy hai phần ba chiều dài đồ đạc bên dưới, không lấy theo tường.
Chiều cao cũng phải xét: mép dưới tranh cách lưng sofa hoặc mặt tủ 20–30 cm, mép trên cách trần tối thiểu 30 cm. Trần 2,7 m thì tranh cao tối đa khoảng 1m07; trần 3 m trở lên mới nên dùng cỡ cao 1m27–1m55.
Bảng cỡ tranh đồng khổ lớn
| Cỡ phủ bì (rộng × cao) | Mảng tường hợp | Không gian |
|---|---|---|
| 1m27 × 61 | 1,9 – 2,4 m | phòng khách nhỏ, phòng làm việc |
| 1m55 × 81 | 2,4 – 3 m | phòng khách chung cư |
| 1m76 × 89 | 2,8 – 3,3 m | phòng khách nhà phố |
| 1m97 × 1m07 | 3 – 3,8 m | phòng khách rộng, phòng họp |
| 2m31 × 1m27 | 3,5 – 4,5 m | biệt thự, sảnh |
| 2m62 × 1m55 | 4 – 5 m | sảnh công ty, nhà thờ họ |
| 3m21 × 1m76 | trên 5 m | đại sảnh, hội trường |
Đây là thang cỡ chung của nghề tranh đồng miền Bắc, đều là số rơi vào cung tốt của thước Lỗ Ban 42,9 cm (cây thước dùng cho đồ đạc, cửa, đồ treo trong nhà ở). Xưởng nhận làm cỡ khác theo đúng mảng tường của anh chị, chỉ cần số đo vẫn đậu cung tốt.
“1m2 × 2m3” thực ra là số nào?
Nhiều xưởng gọi cỡ tranh theo lòng tranh — phần tấm đồng, chưa tính khung. Bức “1m2 × 2m3” quen thuộc nếu đo cả khung gỗ bản 8–10 cm sẽ ra khoảng 1m27 × 2m37. Đối chiếu thước 42,9: 120 và 230 rơi vào cung Hại và cung Ly, nhưng 127 và 237 rơi vào cung Bản và cung Quan — tức là người xưa tính theo số phủ bì, và khung gỗ chính là phần “kéo” số đo về cung tốt.
Vì thế khi đặt tranh anh chị hỏi rõ hai số: lòng tranh và phủ bì. Xưởng Đệ Nhất Đỉnh ghi cả hai trên phiếu đặt hàng, và dựng khung theo số phủ bì đã tính trước.
Cỡ nhỏ, cỡ vuông và bộ nhiều bức
- Tranh nhỏ để bàn, treo phòng ngủ, làm quà: 43 × 61, 61 × 81, 66 × 89, 81 × 107 — đều đậu cung tốt thước 42,9; tránh 50 × 70 và 60 × 80 dù nghe tròn số.
- Tranh chữ khổ vuông: 40, 60 hoặc 90 cm (50 cm rơi vào cung Bệnh).
- Bộ Tứ quý bốn bức: mỗi bức 40 × 1m2 dùng cho gian thờ (đậu thước 38,8), bức 43 × 1m27 hoặc 48 × 1m53 cho phòng khách (đậu cả hai thước). Tổng bề rộng bộ = 4 bức + 3 khoảng cách 8–15 cm.
Khi nào không cần bám thước Lỗ Ban
Thước Lỗ Ban là cách người xưa đặt ra để đồ đạc cân đối với nhà; với tranh, cỡ vừa mảng tường quan trọng hơn đậu cung. Nếu mảng tường chỉ cho phép một số đo lẻ, xưởng sẽ chọn số phủ bì gần nhất đậu cung tốt (thường chỉ lệch 1–3 cm) rồi điều chỉnh bản khung — anh chị không phải đổi cả bức.
Muốn tra nhanh, dùng công cụ tra cỡ tranh của xưởng: nhập bề rộng tường, công cụ trả về ba cỡ phủ bì đậu cung tốt và chiều cao tương ứng.
Hỏi đáp
Tranh đồng 1m55 × 81 treo tường 2 m có bị chật không?
Tranh chiếm 77% bề rộng, hơi chật; lề mỗi bên chỉ 22 cm. Tường 2 m nên chọn 1m27 × 61 (64%) hoặc làm riêng cỡ 1m45 × 76.
Phòng khách vừa có sofa dài 2,4 m vừa có tường rộng 3,5 m thì đo theo cái nào?
Đo theo sofa nếu tranh treo ngay trên sofa: 2,4 m × 2/3 = 1,6 m → cỡ 1m55 × 81 hoặc 1m76 × 89. Đo theo tường chỉ khi mảng tường trống hoàn toàn.
Trần chung cư 2,6 m treo được tranh cao bao nhiêu?
Tối đa 81–89 cm nếu treo trên sofa (lưng sofa ~90 cm + 25 cm khoảng cách + 89 cm tranh + 30 cm cách trần ≈ 2,35 m). Cỡ 1m97 × 1m07 chỉ hợp trần từ 2,9 m.